انواع جرایم پزشکی و مجازات آن

براساس قانون مجازات اسلامی، پزشک تنها زمانی در برابر بیمار مسئول شناخته می شود که در انجام وظایف پزشکی خود کوتاهی یا خطا کرده باشد.

اگر پزشک از بیمار یا خانواده او رضایت گرفته باشد و در درمان نیز مرتکب خطا نشده باشد، مسئولیتی متوجه او نخواهد بود.

در موارد اورژانسی و ضروری، پزشک برای درمان بیمار نیازی به کسب اجازه ندارد. منظور از خطای پزشکی، هرگونه کوتاهی از استانداردهای تعیین شده توسط سازمان نظام پزشکی است.

برای اینکه بتوان پزشک را مسئول آسیب یا صدمه به بیمار دانست، باید خطای او ثابت که به آن اثبات قصور پزشکی گفته می شود.

از آنجا که موضوعات پزشکی تخصصی هستند، برای اثبات خطای پزشک نیاز به تایید کارشناس متخصص در آن حوزه است.

پیش از بررسی انواع جرایم پزشکی، باید توجه داشت که تنها اعمالی قابل مجازات هستند که در قانون به عنوان جرم شناخته شده اند.

مجازات های قانونی شامل حدود، قصاص، دیه و تعزیرات می شوند.

اگر برای عملی خلاف، تنها مجازات های اداری مانند توبیخ، درج در پرونده، تعلیق یا ابطال پروانه در نظر گرفته شده باشد، آن عمل تخلف محسوب می شود، نه جرم.

انواع جرایم پزشکی

فهرست عناوین مطلب

جرایم پزشکی چیست؟

جرایم پزشکی بخشی از قوانین جزایی هستند که به تخلفات در حوزه درمان و پزشکی می پردازند. این جرایم زمانی رخ می دهند که اقدامات پزشکی به سلامت جسمی یا روانی بیمار آسیب برساند.

برای درک بهتر، به چند نمونه رایج از این جرایم اشاره می کنیم:

انجام اعمال غیرقانونی مانند جراحی بدون داشتن مجوز یا تجویز داروهای غیرمجاز که می توانید شکایت از جراح بینی یا هر جای از اعضای بدن را مطرح کنید.
کوتاهی در وظایف پزشکی مثل اشتباه در تشخیص بیماری یا تجویز داروی نامناسب
بی توجهی به اصول بهداشتی یا تغییر غیرقانونی در مدارک پزشکی بیمار
تشخیص نادرست بیماری که می تواند به درمان اشتباه منجر شود

از آنجا که رسیدگی به پرونده های پزشکی نیازمند دانش تخصصی در دو حوزه پزشکی و حقوق است، توصیه می کنیم در صورت مواجهه با چنین مواردی، حتماً با یک وکیل جرایم پزشکی مشورت کنید.

مجازات پزشک در صورت اثبات قصور پزشکی؟

وقتی خطای پزشکی در دادگاه ثابت می شود، قانون دو نوع مجازات را برای پزشک اعمال خواهد کرد :

جبران خسارت مالی (دیه): میزان این خسارت به عوامل مختلفی بستگی دارد:

شدت آسیب وارد شده به بیمار
نوع عارضه ای که بیمار به آن دچار شده
پیامدهای درازمدت این آسیب بر زندگی بیمار

برای مشاهده جدول دیه قصور پزشکی روی لینک زیر کلیک کنید :

avadadyar.com/جدول–دیه–قصور–پزشکی/

مجازات های انضباطی: در موارد جدی تر، علاوه بر پرداخت خسارت، سازمان نظام پزشکی نیز وارد عمل می شود و ممکن است مجازات های دیگری مانند:

درج تخلف در پرونده پزشک
صدور توبیخ کتبی
و سایر اقدامات انضباطی را اعمال کنند

مراحل شکایت از پزشک

مرحله اول – تنظیم شکواییه:

شما باید شکایت خود را به صورت مکتوب و با ذکر تمام جزئیات ضروری تنظیم کنید. در این مرحله، تمام مدارک پزشکی و شواهد موجود را جمع آوری نمایید.

مرحله دوم – مراجعه به دفاتر خدمات قضایی:

با مراجعه به این دفاتر، شکایت شما در سامانه قضایی ثبت می شود و یک شماره پیگیری به شما اختصاص می یابد.

مرحله سوم – ارائه مدارک و توضیحات:

در این مرحله باید تمام مستندات پزشکی و مدارک مربوطه را تحویل دهید و توضیحات کامل خود را درباره موضوع شکایت ارائه کنید.

مرحله چهارم – بررسی در دادسرای تخصصی:

پرونده شما در دادسرای ویژه امور پزشکی، بهداشتی و دارویی مورد رسیدگی قرار می گیرد. کارشناسان متخصص به بررسی دقیق موضوع می پردازند.

مرحله پنجم – صدور کیفرخواست:

پس از تکمیل تحقیقات، در صورت احراز تخلف، دادسرا کیفرخواست صادر می کند.

مرحله ششم – رسیدگی در دادگاه:

پرونده در دادگاه بدوی مورد رسیدگی قرار می گیرد و رأی نهایی صادر می شود.

قصور پزشکی منجر به فوت

در مواردی که خطای پزشکی به فوت بیمار منجر شود، قانون دو نوع مجازات را به احتمال زیاد اعمال می کند :

پرداخت دیه: پزشک باید بر اساس میزان تقصیر خود، دیه پرداخت کند. این پرداخت به دو صورت انجام می شود:

پرداخت دیه کامل
پرداخت دیه به نسبت میزان تقصیر

مجازات حبس: ماده 616 قانون مجازات اسلامی مقرر می دارد: اگر مرگ بیمار به دلایل زیر رخ دهد، پزشک به حبس از یک تا سه سال محکوم می شود:

بی احتیاطی در درمان
بی مبالاتی در انجام وظایف پزشکی
انجام اقدامات پزشکی بدون داشتن مهارت کافی

مشاوره با وکیل کیفری یا جرایم پزشکی؟

پرونده های پزشکی به دلیل پیچیدگی های قانونی و فنی، نیازمند دانش تخصصی در دو حوزه پزشکی و حقوق هستند. وکیل قصور پزشکی می تواند به شما در موارد زیر کمک کند:

راهنمایی در انتخاب مسیر قانونی مناسب
تنظیم دقیق دادخواست و لوایح حقوقی
جمع آوری و سازماندهی مدارک پزشکی
ارائه مشاوره حقوقی در تمام مراحل دادرسی
پیگیری پرونده در مراجع قضایی

تفاوت بین تخلفات پزشکی با جرایم پزشکی

هر شغلی دارای مقررات خاص خود است. این مقررات را می توان به دو دسته تقسیم کرد:

1- تخلفات حرفه ای:

نقض مقررات داخلی یک صنف یا حرفه
مانند رعایت نکردن استانداردهای پزشکی
معمولا با مجازات های انضباطی روبرو می شود
توسط سازمان های صنفی (مثل نظام پزشکی) رسیدگی می شود

2- جرایم:

نقض قوانین رسمی کشور
در قانون مجازات تعریف شده اند
دارای مجازات های قانونی مشخص هستند
در دادگاه های قضایی رسیدگی می شوند

در حوزه پزشکی، تخلف به معنای زیر پا گذاشتن اصول و مقرراتی است که برای حفظ سلامت پزشک و بیمار وضع شده اند.

این موارد معمولا در آیین نامه های داخلی نظام پزشکی تعریف شده اند و با جرایم پزشکی که در قانون مجازات آمده اند، متفاوت هستند.

بیمه مسئولیت پزشک چیست؟

بیمه مسئولیت برای پزشکان یک ضرورت شغلی است که امنیت کاری آنها را تضمین می کند. این بیمه در شرایطی که پزشک با قصور پزشکی مواجه می شود، نقش حمایتی مهمی ایفا می کند.

در صورت بروز حادثه و اثبات قصور پزشکی، شرکت بیمه مسئولیت جبران خسارت های وارده به بیمار را بر عهده می گیرد. این خسارت ها می تواند شامل آسیب های جسمی، روانی یا حتی فوت بیمار باشد.

نکته مهم دیگر درباره این بیمه، کارکرد آن در مراحل قانونی است. در مواردی که شکایت منجر به تشکیل پرونده قضایی می شود، به ویژه در موارد فوت بیمار، پزشک نیاز به تودیع وثیقه برای آزادی موقت دارد. در چنین شرایطی، بیمه نامه مسئولیت می تواند به عنوان وثیقه یا وجه التزام مورد پذیرش دادگاه قرار گیرد.

این پوشش بیمه ای به پزشکان اجازه می دهد با آرامش خاطر بیشتری به درمان بیماران بپردازند. آنها می توانند مطمئن باشند که در صورت بروز هرگونه مشکل غیرعمدی، تنها نخواهند بود و از حمایت مالی و قانونی برخوردار خواهند شد.

داشتن این بیمه نشان دهنده مسئولیت پذیری پزشک و احترام به حقوق بیماران است. پزشکانی که این بیمه را تهیه می کنند، در واقع برای آینده شغلی خود سرمایه گذاری می کنند و خود و خانواده شان را در برابر پیامدهای مالی حوادث احتمالی محافظت می نمایند.